2012 yılında ICANN new gTLD programını başlattığında alan adı dünyası sessiz bir devrim yaşadı. 20 yıldır .com ve .net ile sınırlı olan jenerik üst düzey alan adı listesi; .io, .live, .digital, .studio, .academy, .global, .consulting, .agency, .media, .marketing, .finance, .partners gibi onlarca yeni uzantıyla genişledi. 2026 itibarıyla 1.500'den fazla new gTLD mevcut ve bu uzantılar yalnızca niş alternatifler değil; girişimlerin, ajansların, danışmanlıkların ve markaların tercih ettiği ana domainlere dönüştü. "İstediğim .com adı zaten alınmış" sorununa çözüm sunarken aynı zamanda marka adı + sektör eşleşmesi gibi önemli bir pazarlama avantajı sağlıyor. Bu rehberde new gTLD'nin ne olduğunu, hangi senaryoda hangi uzantının tercih edilmesi gerektiğini, .com ile karşılaştırmasını ve seçim kriterlerini sektör bazında ele alıyoruz.
New gTLD Nedir? Kısa Tanım ve Tarihçe
New gTLD (new generic top-level domain); ICANN'in 2012 yılında başlattığı program kapsamında piyasaya giren yeni jenerik üst düzey alan adı uzantılarıdır. O tarihe kadar jenerik TLD listesi .com, .net, .org, .info, .biz gibi sınırlı sayıda uzantıdan oluşuyordu. 2013'ten itibaren .io, .live, .digital, .studio, .academy, .global, .consulting, .agency, .media, .marketing, .finance, .partners dahil 1.500'den fazla yeni uzantı eklendi.
Konunun geniş çerçevesi için Alan Adı Nedir? İşletmeniz İçin Doğru Domain Rehberi başlangıç kaynağıdır. Burada new gTLD'nin ne olduğuna, neden tercih edildiğine ve 12 öne çıkan uzantının hangi senaryolara uyduğuna odaklanıyoruz.
New gTLD; ICANN'in 2012 programıyla piyasaya giren yeni jenerik alan adı uzantılarıdır. .io, .live, .digital, .studio, .academy, .global, .consulting, .agency, .media, .marketing, .finance, .partners gibi uzantılar; .com'un alındığı veya marka-sektör eşleşmesi istenen senaryolarda standart tercih haline geldi.
.com Hala Standart mı? Neden Alternatifler Öne Çıkıyor?
.com; 1985'ten bu yana en köklü jenerik alan adıdır ve hala birincil tercih konumunu korur. Ancak 2026'ya gelindiğinde yaşanan iki gelişme new gTLD'leri öne çıkardı:
1. .com doygunluğu. Anlamlı tek kelime, iki kelime kombinasyonları ve kısa adlar büyük ölçüde alındı. Yeni bir marka doğru .com adını bulamıyor; eli boş kalıyor ya da ad içinde tire ve rakam kullanma gibi tavizlere gidiyor.
2. Marka + sektör eşleşmesi. "marka.io", "marka.studio", "marka.academy" kombinasyonları hem akılda kalıcılığı artırıyor hem markanın ne iş yaptığını uzantıdan anlatıyor. GitHub'da bir projenin "proje.io" adıyla var olması artık doğal karşılanıyor.
Sonuç: .com birincil tercih olmaya devam ederken new gTLD'ler; markanın amacına, hedef kitlesine ve kullanım senaryosuna göre tercih edilen stratejik seçeneklere dönüştü. Pek çok startup birincil domain olarak .io veya .live kullanıp .com adını marka savunması olarak yan tarafta tutuyor.
New gTLD'lerin 7 Avantajı
1. Müsaitlik. İstediğiniz marka adı yüksek olasılıkla new gTLD'de müsaittir.
2. Marka + sektör eşleşmesi. Ad + uzantı birlikte bir mesaj taşır; "studio.studio", "ajans.agency" gibi kombinasyonlar güçlü marka ifadesi oluşturur.
3. Akılda kalıcılık. Kısa ve anlamlı uzantılar, ziyaretçinin markayı hatırlamasını kolaylaştırır.
4. SEO eşdeğerliği. Google new gTLD'leri .com ile aynı seviyede değerlendirir; sıralama dezavantajı yoktur.
5. Hedef kitle imajı. .io yazılımcıya, .academy eğitimciye, .finance finans profesyoneline doğrudan sinyal verir.
6. Pazarlama hikayesi. "Yeni uzantı" algısı marka iletişiminde çağdaş bir yan katar.
7. Kısa ve yaratıcı domainler. Marka adını kısaltma veya tire kullanma zorunluluğu ortadan kalkar.
.com ile New gTLD Karşılaştırması
| Kriter | .com | New gTLD (.io, .live, .digital, vb.) |
|---|---|---|
| Köklülük | Çok yüksek (1985'ten beri) | Yeni (2013 sonrası) |
| Müsaitlik | Çok düşük | Yüksek |
| Marka-sektör eşleşmesi | Nötr | Doğrudan ifade |
| SEO | Eş değer | Eş değer |
| Kurumsal algı | Yüksek | Modern, sektörel |
| Ortalama fiyat | Düşük-orta | Değişken (uzantıya göre düşük-yüksek) |
| Marka savunması | Birincil tutulur | Birincil veya ikincil tercih |
| Hedef kitle sinyali | Zayıf | Güçlü |
Pratik öneri: Birincil domaini yeni markanın sektörüne uygun new gTLD olarak alın; marka savunması için .com ve .net varyantlarını birlikte tedarik edin. Böylece hem modern hem güvenli konumda olursunuz. Domain güvenliği yazımız marka savunması uygulamalarını detaylandırır.
12 Alternatif Alan Adı: Hızlı Harita
| Uzantı | Hedef Sektör | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| .io | Yazılım, SaaS, developer | Startup, API, dev tool, GitHub projesi |
| .digital | Dijital dönüşüm | Dijital ajans, danışmanlık, e-ticaret markası |
| .studio | Yaratıcı endüstri | Tasarım, prodüksiyon, mimari, müzik stüdyosu |
| .live | Yayıncılık, etkinlik | Twitch, podcast, canlı yayın, konser |
| .media | Medya, içerik | Gazete, blog, yayıncı, prodüksiyon |
| .agency | Ajans | Reklam, dijital, PR, iletişim ajansı |
| .marketing | Pazarlama | Dijital pazarlama ajansı, kampanya, danışmanlık |
| .consulting | Danışmanlık | Yönetim, strateji, IT danışmanlık |
| .partners | Ortaklık | Hukuk bürosu, danışmanlık ortaklığı, yatırım |
| .academy | Eğitim | Online kurs, akademi, dershane, sertifika programı |
| .finance | Finans | Fintech, muhasebe, yatırım, kredi karşılaştırma |
| .global | Uluslararası marka | Çok uluslu girişim, ihracat, global hizmet |
Teknoloji ve Yazılım: .io, .digital, .studio
.io uzantısı; "input/output" kelimesinin yazılım kültüründeki anlamıyla eşleşir. Startup ve SaaS dünyasında fiili standart haline geldi. GitHub Pages projeleri, dev tool markaları, API hizmetleri ve yapay zeka araçları için en yaygın tercih. Developer topluluğunda bilinirlik ve güven avantajı sağlar.
.digital uzantısı; dijital dönüşüm ajansları, e-ticaret markaları, dijital pazarlama ekipleri için uygundur. "Marka adı + digital" kombinasyonu ne iş yapıldığını doğrudan anlatır.
.studio uzantısı; yaratıcı stüdyolar, tasarım ajansları, prodüksiyon şirketleri, mimari ofisler, oyun geliştirici ekipler için güçlü bir markalaşma aracıdır. "Tasarım yapan yer" imajı doğrudan yansır.
Teknoloji odaklı markalar için domain tedarikinin ardından Web Hosting altyapısı ve DNS Hosting entegre edilir. Domain alma sürecinin adımları için Domain Nasıl Alınır? rehberimiz pratik yol haritası sunar.
Yayıncılık ve İçerik: .live, .media
.live uzantısı; canlı yayıncılar, Twitch streamerları, podcasterlar, webinar organizatörleri, canlı konser platformları, spor etkinlikleri için tercih edilir. "canalim.live", "etkinlik.live" gibi kombinasyonlar doğrudan canlı içerik mesajını iletir.
.media uzantısı; prodüksiyon şirketleri, dijital medya markaları, gazete ve dergi platformları, içerik ajansları için uygundur. Haber siteleri ve bağımsız yayın platformları için modern bir markalaşma.
Hem .live hem .media; sosyal medya + Google + reklam ekosisteminde tanınırlık kazanmış uzantılardır. Yayıncı markaları için akılda kalıcılığı artırır. Bu iki uzantı birlikte ele alındığında "aynı marka, farklı mecra" stratejisi uygulanabilir (marka.media birincil, marka.live yayın alt alanı gibi).
Hizmet ve Danışmanlık: .agency, .marketing, .consulting, .partners
.agency; reklam, dijital, PR ve iletişim ajansları için yaygın bir tercihtir. "marka.agency" kombinasyonu B2B pazarda güçlü ifade oluşturur.
.marketing; performans pazarlama ajansları, SEO ve PPC danışmanlıkları, büyüme pazarlaması uzmanları için uygundur. Marka adının pazarlama alanında olduğunu doğrudan anlatır.
.consulting; yönetim, strateji, IT, finans ve insan kaynakları danışmanlıkları için kurumsal bir seçimdir. B2B karar vericisine güven sinyali verir.
.partners; hukuk büroları, danışmanlık ortaklıkları, yatırım firmaları ve profesyonel hizmet ortaklıkları için uygundur. "Orta ölçekli, ortaklı" imajı taşır.
Dört uzantı birbirine yakın segmentleri hedeflese de ince nüanslar vardır: .agency daha yaratıcı ve dijital; .marketing performans odaklı; .consulting kurumsal strateji; .partners ortaklık odaklı.
Eğitim ve Finans: .academy, .finance
.academy; online kurs platformları, kurumsal eğitim markaları, sertifikasyon programları, dershaneler ve dil akademileri için uygundur. "marka.academy" doğrudan eğitim kurumu kimliği taşır. Udemy, Coursera gibi platformların yanında markalı eğitim projeleri bu uzantıyı tercih eder.
.finance; fintech startupları, bağımsız finansal danışmanlar, muhasebe firmaları, yatırım platformları, kredi karşılaştırma siteleri için uygundur. Finansal hizmetin konusu adın bir parçası olur.
Her iki uzantıda da kullanıcı güveni ve regülasyon imajı önemlidir. SSL sertifika türü seçiminde OV veya EV tercih edilir; DV, OV, EV SSL Farkı yazımız sektör bazlı önerileri detaylandırır.
Global Markalaşma: .global
.global uzantısı; çok uluslu girişimler, ihracat yapan markalar, global danışmanlık şirketleri, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve dünya genelinde hizmet veren platformlar için uygundur. Marka adının uluslararası kapsamını doğrudan iletir.
Global markalaşma stratejisi genellikle üç katmandan oluşur: marka.com (birincil global), marka.global (açık global vurgu), marka.tr / marka.com.tr (Türkiye yerel). Çok dilli site + alt dizin stratejisiyle birleştirildiğinde SEO açısından tutarlı bir yapı kurulur.
.tr uzantı aileleri hakkında detaylı rehber için .tr ve .com.tr kayıt rehberimiz tamamlayıcıdır.
Markanız için doğru new gTLD'yi birlikte seçelim. Alan adı müsaitliği, marka savunması ve kayıt sürecini ekibimizle 15 dakikada netleştirin.
New gTLD Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken 6 Kriter
1. Marka adı uyumu. Marka adı + uzantı birlikte okunduğunda anlamlı, kolay telaffuz edilebilir ve kulağa hoş gelmeli.
2. Sektörel niyet eşleşmesi. Uzantının hedef sektörle örtüşmesi; "yazılım projesi için .academy almak" gibi uyumsuzluklardan kaçının.
3. Hedef kitle beklentisi. Hedef kitlenizin uzantıya aşinalığı: developer topluluğu .io'ya alışkın, finans müşterisi .finance'e, eğitim kullanıcısı .academy'ye.
4. Fiyat ve yenileme maliyeti. Her TLD'nin yıllık ücreti farklıdır. Uzun vadeli ödeme planını hesaplayın; yenileme fiyatını kayıt fiyatıyla birlikte değerlendirin.
5. Marka savunması. Birincil new gTLD'yle birlikte .com ve .net varyantlarını, hedef pazar için ülke uzantılarını (.tr, .com.tr) değerlendirin. Domain sorgulama rehberimiz birden fazla uzantıyı aynı anda sorgulama adımlarını anlatır.
6. DNS ve güvenlik altyapısı. Kayıt kilidi, DNSSEC, Premium DNS gibi güvenlik katmanlarının mevcut olduğu bir registrarla çalışmak marka güvenliğini korur.
Startup / yazılım için .io; yaratıcı stüdyo için .studio; ajans için .agency veya .marketing; danışmanlık için .consulting veya .partners; eğitim için .academy; finans için .finance; yayıncılık için .live veya .media; global marka için .global. Birincil new gTLD yanında .com varyantını marka savunması olarak birlikte alın.
New gTLD Özeti
- Tanım: ICANN 2012 programıyla gelen yeni jenerik TLD'ler
- SEO: .com ile eş değer
- Avantaj: Müsaitlik + marka-sektör eşleşmesi
- Teknoloji: .io, .digital, .studio
- Yayıncılık: .live, .media
- Danışmanlık: .agency, .marketing, .consulting, .partners
- Eğitim ve finans: .academy, .finance
- Global marka: .global
- Pratik: Birincil new gTLD + .com marka savunması
DorukNet'in New gTLD Alan Adı Çözümleri
DorukNet; ICANN akreditasyonlu registrar statüsüyle 12'nin üzerinde new gTLD'yi rekabetçi fiyatla, Türkçe destekle ve güvenli altyapıyla sunar. Hizmet hatları:
Alan adı sorgulama. Seçtiğiniz new gTLD'de marka adının müsaitliğini anında kontrol edin.
Çoklu TLD kayıt. .io, .live, .digital, .studio, .academy, .global, .consulting, .agency, .media, .marketing, .finance, .partners dahil 12+ new gTLD rekabetçi fiyatla.
Türkiye lokasyonu. TR Alan Adı ve Belgesiz COM.TR ile yerel marka savunmanızı birlikte tamamlayın.
DNS Hosting ve Premium DNS. Yüksek erişilebilirlik, DDoS koruması ve düşük gecikmeli isim çözümlemesi.
Web Hosting entegrasyonu. Alan adı tedarikinin ardından hosting altyapısı tek sağlayıcıdan yönetilir.
Marka güvenliği. Kayıt kilidi, DNSSEC, WHOIS gizliliği ve 7/24 Türkçe destek standart hizmetin parçasıdır.
Registrar statüsü avantajı. ICANN akreditasyonlu registrar olarak TLD fiyat avantajı aracısız müşteriye yansır.
New gTLD kampanyalarımızdan faydalanmak ve markanıza en uygun uzantıyı 15 dakikada belirlemek için bize ulaşın. Alan adı sorgulama ile anında müsaitlik ve kayıt.
